Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV) Ameliyatı
5 min
BLOG
Doç. Dr. Caner Sarıkaya
Endoskopik üçüncü ventrikülostomi (ETV), üçüncü ventrikülün tabanına endoskopla açılan küçük bir delik sayesinde beyin omurilik sıvısının (BOS) tıkalı akuaduktu atlayarak doğal emilim yollarına ulaşmasını sağlayan bir hidrosefali ameliyatıdır. Vücuda şant tüpü takılmaz. En uygun olduğu durum akuaduktal stenoz gibi tıkayıcı hidrosefalidir. Ameliyat genel anestezi altında yaklaşık 30-60 dakika sürer ve çoğu hasta 1-3 gün içinde taburcu olur.
Son güncelleme: 4 Kasım 2026. Yazan: Doç. Dr. Caner Sarıkaya, beyin ve sinir cerrahı
Beyin omurilik sıvısının (BOS) beyin boşluklarında (ventriküllerde) birikmesiyle ortaya çıkan hidrosefali, beyin cerrahisinde sık karşılaşılan bir durumdur. Uzun yıllar boyunca şant ameliyatı bu durumun temel tedavisi olarak kabul edildi. Son yıllarda endoskopik üçüncü ventrikülostomi (ETV), pek çok hasta grubunda şanta güçlü bir alternatif olarak öne çıktı.
Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV) Nedir?
ETV, üçüncü ventrikülün tabanına endoskopla açılan küçük bir delik aracılığıyla BOS'un tıkalı akuaduktun etrafından dolaşarak prepontin sisterne, oradan da subaraknoid aralığa doğal yoldan boşalmasını sağlayan, minimal invaziv bir beyin cerrahisi yöntemidir.
Bu yöntemle tıkanan akuadukt atlanır (baypas edilir). Vücuda şant tüpü veya valf gibi bir yabancı cisim yerleştirilmeden BOS yeniden doğal yoluna kavuşur.
ETV'nin temel mantığı: Akuaduktal stenoz gibi tıkayıcı (non-komünike) hidrosefalide BOS üçüncü ventrikülden dördüncü ventriküle geçemez. ETV bu tıkanıklığı atlatarak BOS'un şant tüpü takılmadan doğal emilim yollarına ulaşmasını sağlar.
Hangi Hastalarda ETV Uygulanır?
ETV kararı hidrosefalinin tipine, hastanın yaşına ve ETV Başarı Skoruna (ETVSS) göre verilir.
ETV'nin En Uygun Olduğu Durumlar
- Akuaduktal stenoz (en sık ve en başarılı endikasyon)
- Tektum tümörü, pineal bölge kitlesi gibi tıkayıcı kitleler
- Dandy-Walker malformasyonu ile ilişkili hidrosefali
- Şant işlev bozukluğu olan hastalarda şanta alternatif
- Normal basınçlı hidrosefali (seçilmiş, uygun hastalarda)
ETV'nin Başarısını Düşüren Durumlar
- Geçirilmiş subaraknoid kanama (SAK) veya menenjit (araknoidal yapışıklıklar nedeniyle)
- Aktif tümör dokusu veya daha önce şant takılmış olması
- Tüm beyin radyoterapisi geçmişi
- 6 aydan küçük bebekler (ETV Başarı Skoru bu grupta belirgin düşer)
ETV Başarı Skoru (ETVSS) Nedir?
ETVSS (ETV Success Score), Kulkarni ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş, ameliyattan önce ETV'nin 6 aylık başarı olasılığını tahmin eden kanıta dayalı bir puanlama sistemidir. Üç parametreyi birlikte değerlendirir:
- Hastanın yaşı
- Hidrosefalinin nedeni
- Daha önce şant takılmış olup olmadığı
Toplam puan 0-90 arasında değişir. Genel olarak puan 60 ve üzerindeyse ETV tercih edilir; 40 ve altındaysa şant ameliyatı daha güvenli seçenek olarak öne çıkar.
ETV Nasıl Yapılır?
ETV, genel anestezi altında yapılan, yaklaşık 30-60 dakika süren endoskopik bir ameliyattır.
Adım Adım ETV Ameliyatı
- Erişim ve hazırlık: Sağ taraftaki Kocher noktasına (koronal sütürün 2-3 cm önü, orta hattın 2-3 cm yanı) tek bir küçük delik (burr hole) açılır. Dura zarı artı şeklinde açılır ve çalışma kanalı hazırlanır.
- Lateral ventriküle giriş: Endoskop sağ ventrikül içine yönlendirilir. Sistem vücut sıcaklığına ısıtılmış Laktatlı Ringer solüsyonuyla yıkanarak çalıştırılır. Talamostriat ven ve anterior septal ven referans alınarak foramen Monro'dan üçüncü ventriküle geçilir.
- Üçüncü ventrikülün değerlendirilmesi: İnfundibuler reses, dorsum sella ve mamiller cisimler referans noktaları olarak belirlenir. Nedene göre tümör dokusu, fibröz yapışıklıklar ya da akuaduktun önündeki ince zar görülebilir.
- Zarın delinmesi: Mamiller cisimlerin 2-5 mm önünden üçüncü ventrikül tabanı yumuşak uçlu balon kateter ya da kılavuzla delinir.
- Açıklığın genişletilmesi ve doğrulanması: Fogarty balon kateteri açıklıktan geçirilip şişirilerek delik 3-5 mm'ye genişletilir. BOS akımı ve zarın hareketi izlenerek ventrikülostominin çalıştığı doğrulanır. Gerekirse Liliequist zarı da açılarak prepontin sistern görüntülenir.
ETV'nin Şanta Göre Avantajları
Şant ameliyatı hayat kurtarıcıdır ve doğru endikasyonda hâlâ temel tedavidir. Ancak ETV uygun hastalarda şant bağımlılığını ortadan kaldırarak hem komplikasyon yükünü hem de uzun vadeli maliyeti azaltır.
ETV'nin Komplikasyonları
ETV genel olarak güvenli bir ameliyattır; ciddi komplikasyon oranı yaklaşık %1-3'tür.
Olası Komplikasyonlar
- Hipotalamik hasar (nadir; endoskobun doğru yönlendirilmesi ve anatomiye dikkat edilmesiyle önlenir)
- Geçici 3. ve 6. kafa siniri felçleri
- Kontrolsüz kanama (baziler artere yakınlık nedeniyle)
- Kalp durması (nadiren yıkama basıncı ve hipotalamusu etkileyen refleks nedeniyle)
- Travmatik baziler arter anevrizması (çok nadir)
- BOS birikimi (cilt altında, subdural veya epidural)
Doğru hasta seçimi ve dikkatli cerrahi teknikle bu komplikasyonlar nadir görülür.
ETV Sonrası Süreç ve Takip
Ameliyattan Sonraki İlk Günler
Çoğu hasta ETV'den sonra 1-3 gün içinde taburcu edilir. Başarılı olan hastalarda kafa içi basıncına bağlı baş ağrısı, bulantı ve yürüme bozukluğu gibi şikâyetler hızla gerilemeye başlar.
MR Takibi
ETV'nin başarısı klinik iyileşmeye ve MR'da (özellikle PC-MR ile BOS akım analizine) ventrikül boyutlarının küçülmesine bakılarak değerlendirilir. İlk kontrol genellikle ameliyattan 3 ay sonra yapılır.
ETV Başarısız Olursa
Başarı skoruna bağlı olarak hastaların %10-40'ında ilk 6 ay içinde ETV yetersiz kalabilir ya da açıklık tıkanabilir. Bu durumda şant ameliyatına geçilebilir ya da ikinci bir endoskopik ameliyat planlanabilir.
Sık Sorulan Sorular
ETV ameliyatı ne kadar sürer?
Ortalama 30-60 dakika sürer. Anatomik zorluk veya ek bir hastalık varsa süre uzayabilir.
ETV başarısız olursa ne yapılır?
Başarısız ETV'den sonra ventriküloperitoneal şant takılabilir ya da ikinci bir ETV planlanabilir. Her iki seçenek de güvenle uygulanabilir.
ETV sonrası hayat normale döner mi?
Başarılı ameliyatlardan sonra hastalar şanta bağımlı olmadan normal hayatlarına döner. Düzenli kontrol önerilir, ancak günlük yaşam aktiviteleri kısıtlanmaz.
Çocuklarda ETV güvenli midir?
Yaşa ve hidrosefalinin nedenine göre ETVSS skoru hesaplanmalıdır. 6 aydan büyük bebeklerde akuaduktal stenoz gibi uygun durumlarda ETV tercih edilebilir. 6 aydan küçük bebeklerde başarı oranı düşüktür.
Normal basınçlı hidrosefalide ETV işe yarar mı?
Normal basınçlı hidrosefalide ilk seçenek ventriküloperitoneal şanttır. Ancak PC-MR'da hiperdinamik BOS akımı saptanan ve özellikle yürüme bozukluğuyla gelen genç hastalarda ETV seçilmiş olgularda uygulanabilir.
Muayene ve randevu için adres ve randevu bilgilerine iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Beyin tümörü ameliyatı esnasında kraniotomi tekniği kullanılır. Kraniotomi tekniğinde beyin tümörünü çıkarmak amacıyla kafatasında kontrollü bir pencere açılır.
Beyin ameliyatı, kraniyotomi beyin tümörü, damar hastalığı veya travma gibi nedenlerle bu ameliyatlarda kafatasının bir bölümünün açılarak beyne ulaşılması için uygulanan cerrahi yöntemdir.
Beyin ameliyatı, tümörler, damar tıkanıklıkları ve beyin kanamaları gibi ciddi nörolojik hastalıkların tedavisinde uygulanan, yüksek hassasiyet gerektiren bir cerrahi işlemdir.
Düşük dereceli beyin tümörü (low grade glial tümör), genellikle yavaş büyüyen, daha az agresif seyirli ve erken evrede daha başarılı şekilde tedavi edilebilen bir tümör tipidir.
Beyin ameliyatı geçiren bir kişinin iyileşme süresi, ameliyatın türüne ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir.
Glioblastom ve yüksek dereceli beyin tümörleri belirtileri, tanı yöntemleri ve tedavi seçenekleri hakkında bilmeniz gerekenler
Beyin ameliyatı sonrası süreç, hastanın genel durumu ve ameliyatın kapsamına göre önce yoğun bakımda izlemle başlar, ardından taburculuk sonrası fiziksel, zihinsel ve duygusal rehabilitasyonu içeren kademeli bir iyileşme süreciyle devam eder.
Beyin ameliyatı, tüm cerrahi işlemlerde olduğu gibi enfeksiyon, kanama ve anesteziye bağlı risklerin yanı sıra nörolojik hasar, felç, konuşma bozukluğu gibi kalıcı komplikasyonlar riski de taşıyan ciddi bir girişimdir.
Bel kayması ameliyatı, omurlar arasındaki bozulmuş dengeyi düzeltmek ve sinirler üzerindeki baskıyı gidermek amacıyla uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Bu operasyonun temel hedefi, omurgayı stabilize ederek hastanın ağrı ve hareket kısıtlılığı gibi şikayetlerini kalıcı olarak hafifletmektir.
Vidasız Kanal Daralması Ameliyatı
Vidasız kanal daralması ameliyatı, omurgaya vida veya plaka yerleştirilmeden yapılan cerrahi bir yöntemdir. Burada amaç, daralmış kanalı genişletmek ama aynı zamanda omurganın doğal yapısını korumaktır
Bel Fıtığı Ameliyatı Olanların Bilmesi Gerekenler
Bel fıtığı, bel bölgesindeki omurlar arasındaki diskin dışarı taşarak sinirlere baskı yapması sonucu bel ağrısı, bacak ağrısı ve hareket kısıtlılığına yol açar. Ameliyatta sinir basısını ortadan kaldırarak hastanın ağrılarını gidermeyi amaçlayan etkili bir cerrahi tedavi yöntemidir.
Karpal tünel sendromu, el bileğindeki sinirin sıkışması sonucu elde uyuşma, ağrı ve güçsüzlüğe yol açan bir sinir sıkışması hastalığıdır.
Düşük Ayak Nedir?
Düşük ayak, ayak bileğini yukarı kaldıran kasların zayıflığı veya sinir hasarı nedeniyle ayağın yürürken sürüklenmesine yol açan nörolojik bir durumdur.
Bel fıtığı ameliyatı, sinir üzerindeki baskıyı mikrocerrahi yöntemle kaldırarak ağrı, uyuşma ve güç kaybını hızlı şekilde azaltmayı amaçlayan etkili bir tedavidir.
Boyun fıtığı ameliyatı, omurilik ve sinir kökü baskısını mikrocerrahi veya ön servikal diskektomi yöntemleriyle gidererek ağrı, uyuşma ve kol güçsüzlüğünü hızlı şekilde azaltmayı amaçlayan güvenilir bir tedavidir.
Bel Kayması Ameliyatı Kaç Günde İyileşir?
Bel kayması ameliyatı, kaymış omurların vida–plak sistemleriyle yeniden hizalanıp sabitlenerek sinir basısının giderilmesini ve ağrı ile hareket kısıtlılığının kalıcı olarak düzeltilmesini amaçlayan etkili bir cerrahi tedavidir.
İletişim
- Telefon : +90 533 514 06 51
- Email : drcanersk@gmail.com
- Adres : Emsey Hospital, Çamlık, Selçuklu Cd. No:22, 34912 Pendik/İstanbul