Köşe Tümörü Ameliyatı

Kulak arkasında başlayan işitme kaybı, kulakta çınlama veya dengesizlik şikayetleri bazen basit bir kulak hastalığına değil, beyin ile beyincik arasında yer alan pontoserebellar köşe bölgesindeki bir tümöre bağlı olabilir. Halk arasında sıklıkla köşe tümörü olarak bilinen bu lezyonlar, kafa tabanının en hassas bölgelerinden birinde yer aldığı için özel bir değerlendirme ve tedavi gerektirir.

Kliniğimizde köşe tümörü tanısı alan hastaların en sık sorduğu soruların başında "Ameliyat şart mı?", "Köşe tümörü tehlikeli mi?" ve "Köşe tümörü ameliyatı kaç saat sürer?" gelmektedir. Tedavi planı yapılırken tümörün tipi, boyutu, büyüme hızı ve hastanın şikayetleri birlikte değerlendirilir.

Köşe Tümörü Nedir?

Köşe tümörü, beyin sapı ile beyincik arasında bulunan pontoserebellar köşe bölgesinde gelişen tümörlerin genel adıdır. Bu bölgedeki tümörlerin yaklaşık %80-90'ını vestibüler schwannomlar (akustik nörinomlar) oluştururken, ikinci sıklıkta menenjiomlar görülmektedir. Daha nadir olarak epidermoid tümörler, dermoid tümörler, trigeminal schwannomlar ve diğer kafa tabanı tümörleri de bu bölgede gelişebilir.

Bu bölge işitme, denge, yüz hareketleri ve yutma fonksiyonlarından sorumlu sinirlerin geçtiği alan olduğu için küçük tümörler bile belirti verebilir.

Köşe Tümörü Neden Olur?

Köşe tümörlerinin nedeni tümör tipine göre değişmektedir. En sık görülen vestibüler schwannomlar, işitme ve denge sinirinin vestibüler bölümünden kaynaklanır. Bu tümörlerin büyük çoğunluğu kendiliğinden gelişir. Nadir olarak Nörofibromatozis Tip 2 (NF2) adı verilen genetik hastalıkla ilişkili olabilir. Menenjiomlar ise beyin zarlarından kaynaklanır ve kafa tabanında sık görülen tümörler arasında yer alır.

Köşe Tümörünün İlk Belirtileri Nelerdir?

Köşe tümörlerinde belirtiler genellikle yavaş gelişir.

En sık görülen şikayetler:

• Tek taraflı işitme kaybı
• Kulakta çınlama (tinnitus)
• Denge bozukluğu
• Baş dönmesi
• Yüzde uyuşma
• Yüz kaslarında güçsüzlük
• Baş ağrısı

Vestibüler schwannomlu hastaların yaklaşık %86'sı tek taraflı ilerleyici işitme kaybı ile başvurur. Ayrıca kulak çınlaması ve ani işitme kaybı da görülebilir. Tümör büyüdükçe beyin sapına baskı yapabilir ve yürüme bozukluğu, yutma güçlüğü veya hidrosefali gelişebilir.

Köşe Tümörü Tehlikeli Mi?

Bu soru hastalarımızın en sık sorduğu sorulardan biridir.

Köşe tümörlerinin önemli bir kısmı iyi huylu karakter taşır. Ancak tümörün iyi huylu olması zararsız olduğu anlamına gelmez.

Bu bölge:

• Beyin sapına
• İşitme sinirine
• Yüz sinirine
• Denge merkezlerine

çok yakın olduğu için büyüyen bir tümör ciddi nörolojik problemlere yol açabilir.

Tedavi edilmeyen büyük tümörlerde kalıcı işitme kaybı, yüz felci, yutma bozukluğu ve nadiren yaşamı tehdit eden komplikasyonlar görülebilir.

Köşe Tümörü Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda altın standart yöntem kontrastlı beyin MR incelemesidir.

MR görüntüleme sayesinde:

• Tümörün boyutu
• Yerleşimi
• Beyin sapı ile ilişkisi
• İç kulak kanalına uzanımı

ayrıntılı olarak değerlendirilebilir. Vestibüler schwannom tanısında manyetik rezonans görüntüleme en değerli inceleme yöntemidir.

Köşe Tümörü Ameliyatı Ne Zaman Gereklidir?

Her köşe tümörü ameliyat gerektirmez.

Özellikle:

• Küçük boyutlu
• Belirti vermeyen
• Büyüme göstermeyen

tümörlerde takip veya Gamma Knife tedavisi tercih edilebilir.

Ancak:

• Tümör büyüyorsa
• İşitme kaybı ilerliyorsa
• Beyin sapına bası varsa
• Denge bozukluğu artıyorsa

cerrahi tedavi ön plana çıkar. 2 cm üzerindeki semptomatik vestibüler schwannomlarda cerrahi tedavi sıklıkla tercih edilmektedir.

Köşe Tümörü Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Köşe tümörü ameliyatlarında en sık kullanılan yöntem retrosigmoid yaklaşımdır.

Bu yöntemde:

• Kulak arkasından kesi yapılır.
• Beyincik ile beyin sapı arasındaki bölgeye ulaşılır.
• Tümör mikroskop altında çıkarılır.
• Kranyal sinirler nöromonitörizasyon ile korunmaya çalışılır.

Modern cerrahide yüz siniri monitörizasyonu ve işitsel uyarılmış potansiyel monitörizasyonu sıklıkla kullanılmaktadır.

Köşe Tümörü Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Ameliyat süresi tümörün boyutuna ve yerleşimine göre değişir. Küçük tümörlerde operasyon 3-4 saat sürebilirken, büyük ve beyin sapına yapışık tümörlerde bu süre 6-10 saate kadar uzayabilir. Bu nedenle her hasta için farklı bir cerrahi planlama yapılmaktadır.

Beyin Ameliyatından Kaç Saat Sonra Uyanılır?

Hastaların büyük bölümü ameliyatın bitmesini takip eden ilk saatlerde uyandırılır. Bazı hastalarda kısa süreli yoğun bakım takibi gerekebilir. Özellikle büyük köşe tümörlerinde ilk gece yakın nörolojik takip tercih edilmektedir.

Tümör Ameliyatı Tehlikeli Mi?

Her beyin ameliyatında olduğu gibi köşe tümörü ameliyatlarında da bazı riskler bulunmaktadır.

En sık görülen komplikasyonlar:

• BOS kaçağı
• İşitme kaybı
• Yüz siniri felci
• Alt kranyal sinir hasarı
• Enfeksiyon
• Serebellar ödem

olarak bildirilmektedir. Ancak deneyimli merkezlerde ve uygun teknolojik altyapı ile bu riskler önemli ölçüde azaltılabilmektedir.

Tümör Ameliyatı Sonrası Ne Olur?

Ameliyat sonrasında:

• Yoğun bakım takibi
• Nörolojik muayeneler
• Kontrol görüntülemeleri

yapılır. Hastaların büyük kısmı birkaç gün içerisinde yürüyebilir hale gelir ve taburcu edilir. İyileşme süreci tümörün büyüklüğüne ve ameliyat öncesindeki nörolojik duruma göre değişebilir.

Tümör Alındıktan Sonra Tekrarlar Mı?

Bu sorunun cevabı tümörün tipine bağlıdır. Vestibüler schwannomlarda tamamen çıkarılan tümörlerde tekrar riski oldukça düşüktür. Menenjiomlarda ise tümörün derecesi ve çıkarılma oranı nüks riskini belirleyen en önemli faktörlerdir.

Bu nedenle ameliyat sonrasında düzenli MR kontrolleri ihmal edilmemelidir.

Gamma Knife Köşe Tümörlerinde Kullanılır Mı?

Küçük ve orta boy vestibüler schwannomlarda Gamma Knife tedavisi etkili bir seçenektir. Özellikle 2-2,5 cm'nin altındaki tümörlerde yüksek tümör kontrol oranları elde edilmektedir. Çalışmalarda Gamma Knife sonrası %98'e ulaşan tümör kontrol oranları bildirilmiştir.

Köşe tümörlerinde tedavi planı yalnızca tümörün boyutuna göre yapılmaz. Hastanın işitme düzeyi, yüz siniri fonksiyonları, yaşı ve tümörün büyüme hızı birlikte değerlendirilmelidir. Günümüzde gelişmiş mikroskopik cerrahi teknikler ve nöromonitörizasyon sistemleri sayesinde birçok hastada tümör güvenli şekilde çıkarılabilmekte ve nörolojik fonksiyonlar korunabilmektedir.