Omurga ve Omurilik Kanal Darlığı: Bölgelere Göre Belirtiler ve Tedavi
5 dk
TEDAVİLER
DOÇ. DR. CANER SARIKAYA
Omurga ve omurilik kanal darlığı, omurganın içinden geçen kanalın kemik, disk ve bağ dokusundaki değişiklikler nedeniyle daralması ve omurilik ya da sinir köklerine baskı yapmasıdır. Genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkar. Darlık boyunda ise omuriliğe, belde ise sinir köklerine baskı yapar; bu yüzden şikayetler ve tedavi bölgeye göre değişir. Bu yazıda kanal darlığını bölge bölge anlatıyor, her bölüm için ayrıntılı yazılarımıza yönlendiriyorum.
Son güncelleme: 3 Kasım 2026. Yazan: Doç. Dr. Caner Sarıkaya, beyin ve sinir cerrahı
Omurga ve Omurilik Kanal Darlığı Nedir?
Kanal darlığı, omurga kanalını oluşturan kemik, disk ve bağ dokularının kalınlaşması ya da yapısal değişikliklere uğraması sonucu omurilik ve sinir kökleri üzerinde baskı oluşturan, sinsi ve ilerleyici bir hastalıktır. Genellikle 40 yaşından sonra görülür, ancak kanalı doğuştan dar olan kişilerde daha erken yaşta da ortaya çıkabilir.
Omurilik beyinden başlar ve bel bölgesinin üst kısmında sona erer. Bu nedenle boyundaki darlık doğrudan omuriliği sıkıştırır, beldeki darlık ise omurilikten çıkan sinir köklerine baskı yapar. Aynı hastalığın boyunda ve belde farklı şikayetlere yol açmasının nedeni budur.
Bölgelere Göre Kanal Darlığı
| Bölge | Neye baskı yapar? | Başlıca şikayetler |
|---|---|---|
| Boyun (servikal) | Omurilik ve boyundan çıkan sinir kökleri | Ellerde uyuşma ve beceriksizlik, kollarda güç kaybı, yürüme ve denge bozukluğu |
| Sırt (torakal) | Omurilik | Daha nadir görülür |
| Bel (lomber) | Sinir kökleri | Bacaklarda ağrı, uyuşma, yanma; yürüme mesafesinde kısalma; öne eğilince rahatlama |
Boyundaki darlık ve omurilik basısı (servikal spondilotik miyelopati) için servikal dar kanal ameliyatı, bel bölgesindeki darlık için dar kanal ameliyatı yazılarına bakabilirsiniz.
Bel Bölgesinde Kanal Darlığı Belirtileri
Kanal darlığı en sık bel bölgesinde görülür. Başlıca şikayetler şunlardır:
- Bacaklarda ağrı, uyuşma, karıncalanma ve yanma
- Yürüme mesafesinde ciddi kısalma; hastalar bunu çoğu zaman "bir durak bile yürüyemiyorum" diye anlatır
- Öne eğilince rahatlama
- İleri vakalarda bacaklarda güçsüzlük, idrar ya da dışkı kaçırma
Ağrı genellikle belden başlar ve kalçaya, uyluğa ve bacağa yayılır. Sinirin uyardığı bölgelerde yanma ve karıncalanma olur; şikayetler iki bacakta birden görülebilir. Belirtiler yavaş ilerlediği için damar hastalıkları ya da huzursuz bacak sendromuyla karıştırılabilir. Bu yüzden doğru tanı çok önemlidir.
Kanal Darlığı Tanısı Nasıl Konur?
Kanalın çapını ve sinir basısını en net gösteren yöntem MR'dır. Tomografi (BT) kemik yapıları ayrıntılı gösterir. Öne ve arkaya eğilerek çekilen hareketli (dinamik) filmler ise omurgada oynama (instabilite) olup olmadığını ortaya koyar. Bu tetkiklerle darlığın derecesi ve yeri belirlenir, tedavi buna göre planlanır.
Kanal Darlığı Nasıl Tedavi Edilir?
Hafif ve orta düzeydeki darlıkta önce ameliyatsız tedaviler denenir: omurga kaslarını güçlendiren fizik tedavi, sinir köklerine yapılan enjeksiyonlar (algolojik uygulamalar) ve ağrı kesici, iltihap giderici ilaçlar. Bu tedaviler günlük hayatı kolaylaştırır ama darlığı ortadan kaldırmaz, bu yüzden ileri vakalarda yetersiz kalır.
Ciddi sinir basısı varsa, yürüme mesafesi belirgin kısaldıysa ya da idrar-dışkı kontrolünde sorun başladıysa ameliyat gerekir. Ameliyatın amacı sinirler üzerindeki baskıyı kaldırmaktır. Bel bölgesinde iki temel yöntem vardır:
| Yöntem | Kimlere uygulanır? | Özellikleri |
|---|---|---|
| Vidasız mikrocerrahi | Omurgada kayma ya da oynama olmayan hastalar | Yaklaşık 1 cm'lik kesiyle, mikroskop altında kanal genişletilir. Kaslara az zarar verilir, omurganın dengesi korunur. |
| Vidalı (platinli) cerrahi | Omurgada dengesizlik, kayma (spondilolistezis) ya da instabilite olan hastalar | Omurga vida ve platinle sabitlenir. Cerrahi alan daha geniştir, iyileşme biraz daha uzun sürer. |
Vidasız yöntem için vidasız dar kanal ameliyatı, kaymanın eşlik ettiği darlık için bel kayması ameliyatı yazılarına bakabilirsiniz. Doğru hasta seçimiyle her iki yöntemin de başarı oranı yüksektir.
Ameliyattan Sonra İyileşme
Vidasız ameliyat olan hastalar ameliyattan 4 saat sonra fizyoterapist eşliğinde yürür ve 1 gün sonra taburcu olur. Bu hastalara 5 gün istirahat öneriyoruz.
Vidalı (platinli) ameliyat olan hastalar ortalama 1-2 gün hastanede kalır; bu sürede fizik tedavi desteğiyle hareket ettirilir. Günlük işlere dönüş 10 günü bulabilir.
İyileşmenin iyi gitmesi için hasta eğitimi, kişiye özel egzersiz programı ve düzenli kontroller önemlidir. Ameliyat edilen bölge tekrar daralmaz, ancak omurganın başka seviyelerinde yaşa bağlı yeni darlıklar gelişebilir. Bunu önlemek için omurgayı yoran hareketlerden kaçınmak ve uzun dönemde fiziksel aktiviteyi sürdürmek gerekir.
Kanal Darlığı Tekrarlar mı?
Yanlış duruş, ağır yük taşıma, uzun süre oturma ya da ayakta kalma gibi omurgayı zorlayan alışkanlıklar kanal darlığının tekrarlamasına yol açabilir. Tekrarı önlemek için kas güçlendirici egzersizler, kilo kontrolü ve omurgayı koruyan günlük alışkanlıklar gerekir.
Erken fark edilen kanal darlığı çoğu zaman ameliyatsız yönetilebilir. İleri vakalarda ise ameliyattan sonra hastalar kısa sürede günlük hayatlarına dönebilir. Bu yüzden belirtileri hafife almamak ve zamanında hekime başvurmak gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Omurilik kanal darlığı ile bel kanal darlığı aynı şey mi?
Hayır. Omurilik bel bölgesinin üst kısmında sona erdiği için boyundaki darlık omuriliği, beldeki darlık ise sinir köklerini sıkıştırır. Boyunda el beceriksizliği ve yürüme dengesizliği, belde ise bacak ağrısı ve yürüme mesafesinde kısalma ön plandadır.
Kanal darlığı en sık nerede görülür?
En sık bel bölgesinde görülür. Boyunda da sık görülür, sırt bölgesinde ise daha nadirdir.
Kanal darlığı ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Hafif ve orta düzeyde fizik tedavi, enjeksiyonlar ve ilaçlar şikayetleri azaltabilir. Ancak bu tedaviler darlığı ortadan kaldırmaz; ileri vakalarda ameliyat gerekir.
Vidasız kanal darlığı ameliyatından sonra ne zaman yürünür?
Hastalar ameliyattan 4 saat sonra yürür ve 1 gün sonra taburcu olur.
Kanal darlığı ameliyattan sonra tekrarlar mı?
Ameliyat edilen bölge tekrar daralmaz. Ancak omurganın başka seviyelerinde yaşa bağlı yeni darlıklar oluşabilir. Kas güçlendirici egzersizler, kilo kontrolü ve omurgayı yormayan alışkanlıklar bu riski azaltır.
Vidasız kanal daralması ameliyatı, omurilik kanalındaki basıyı vidalar kullanılmadan gidererek hastaların daha hızlı iyileşmesini sağlayan modern bir cerrahi yöntemdir.
Bel kayması ameliyatı, omurlar arasındaki kaymayı düzelterek omuriliğe ve sinirlere olan baskıyı gidermeyi amaçlayan cerrahi bir işlemdir.
Dar kanal ameliyatı, omurilik kanalındaki darlığı açarak sinirler üzerindeki baskıyı azaltmayı hedefleyen cerrahi bir işlemdir.
Omurga kırığı, omurların travma veya kemik erimesi gibi nedenlerle bütünlüğünü kaybetmesi sonucu ortaya çıkan ciddi bir durumdur.
Kapalı bel fıtığı ameliyatı, küçük kesilerden mikroaletlerle girilerek fıtıklaşmış diskin çıkarıldığı, hastaların hızlı iyileştiği bir cerrahidir.
Boyun fıtığı ameliyatı, omurlar arasındaki fıtıklaşmış diskin çıkarılarak sinir ve omurilik üzerindeki baskı giderilir.
İletişim
- Telefon : +90 533 514 06 51
- Email : drcanersk@gmail.com
- Adres : Emsey Hospital, Çamlık, Selçuklu Cd. No:22, 34912 Pendik/İstanbul