Boyun Fıtığı ve Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
DETAYLAR
SÜRE
5 min
KATEGORİ
BLOG
YAZAR
Op. Dr. Caner Sarıkaya
Boyun fıtığı, boyun omurları arasında bulunan disklerin zamanla yıpranması, esnekliğini kaybetmesi veya taşması sonucu çevredeki sinirlere baskı yapmasıyla ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Diskin yapısının bozulmasıyla birlikte sinir köklerinde irritasyon veya bası oluşur ve bu durum çeşitli belirtilerle kendini gösterir.
Boyun fıtığının en sık görülen belirtisi, boyun bölgesinde başlayan ve çoğu zaman bir kola doğru yayılan ağrıdır. Sinir köklerinin etkilendiği seviyeye bağlı olarak ağrı omuzdan kola, el bileğine ve hatta parmak uçlarına kadar uzanabilir. Bu nedenle boyun fıtığına bağlı ağrı, sıklıkla kol ağrısı veya omuz patolojileriyle karıştırılabilir. Ağrıya ek olarak uyuşma, karıncalanma, güç kaybı ve el becerilerinde azalma gibi nörolojik şikâyetler de ortaya çıkabilir.
Boyun fıtığının tedavisi, hastalığın şiddetine ve hastanın nörolojik bulgularına göre planlanır. Hafif ve orta düzeydeki vakalarda öncelikle istirahat, ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar, fizik tedavi uygulamaları, kas güçlendirici egzersizler gibi konservatif yöntemler tercih edilir.Bu yaklaşımlar çoğu hastada ağrının kontrol altına alınmasını ve günlük yaşama dönüşü sağlar.
Ancak sinir üzerindeki baskının belirgin olduğu, kol kaslarında güç kaybının geliştiği veya şikâyetlerin uzun süre geçmediği durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelir. Cerrahi sonrası hastalar genellikle kısa sürede mobilize olur ve çoğu zaman aynı gün ya da ertesi gün taburcu edilebilir.
C4–5 , C5-6, C6-7, C7-T1 Boyun Fıtığı Belirtileri
C4–5 fıtığı, özellikle omuz çevresi ve deltoid kası çevresinda ağrı ve uyuşma yapar.C5 sinirine bası bulguları görürüz.
Omuzdan kola yayılan ağrı
Deltoid kasında güçsüzlük
Omuz kaldırma hareketinde zorlanma
Boyun hareketleriyle artan ağrı
Nadiren elde uyuşma ve his kaybı
Bu seviyedeki fıtıklar, özellikle omuzu kaldırırken yaşanan güçsüzlük ve baş üstü hareketlerde zorlanma ile kendini belli eder.
C5–6 seviyesi, en sık boyun fıtığı görülen seviyedir ve belirtileri oldukça tipiktir. C6 kök basısına bağlı klinik bulgular görürüz. Bu bulgular:
Biceps kasında güç kaybı
Ön kola ve başparmağa yayılan ağrı
Başparmakta uyuşma ve karıncalanma
Dirsekten itibaren kola inen sinir ağrısı
C5–6 seviyesinde gelişen boyun fıtığı, özellikle başparmak bölgesinde uyuşma ve duyu kaybına yol açar.
C6–7 fıtığı, özellikle triceps ve orta parmak duyusu üzerinde etkili olur. C7 sinirine bası yapar. Bu durum aşağıdaki klinik semptomlara yol açar:
Triceps kasında belirgin güç kaybı
Arka koldan aşağı yayılan ağrı
Orta parmakta uyuşma ve karıncalanma
İtiş hareketlerinde zorlanma (örneğin kapı itmek, şınav hareketi)
Bu seviyedeki fıtıklarda ağrı genellikle kol arkasından orta parmağa kadar uzanır, bu da tanı koymayı kolaylaştıran bir bulgudur.
C7–T1 seviyesindeki boyun fıtığı daha nadir görülür ancak el kaslarında güç kaybı ile karakterizedir. C8 sinirine basıya bağlı aşağıdaki semptomları görürüz:
Küçük parmak ve yüzük parmağında uyuşma–karıncalanma
Elin kavrama gücünde azalma
İnce motor hareketlerde zorlanma (anahtar çevirme, düğme ilikleme, kalem tutma)
Ulnar tarafa (kolun iç kısmı) yayılan ağrı
El intrensek kaslarında güçsüzlük
C7–T1 fıtığı, tipik olarak el becerilerinde bozulma ve küçük parmak tarafında duyu kaybı ile kendini gösterir. Bu nedenle hastalar genellikle “Elimi kullanamıyorum, kavrama gücüm azaldı” şeklinde şikâyet eder.
Boyun Fıtığında Kola Vuran Ağrı Neden Olur?
Boyun fıtığı olan hastalarda en sık görülen şikâyetlerden biri, boyundan başlayıp omuz, kol, dirsek ve parmaklara kadar uzanan ağrıdır. Bu durumun temel nedeni çoğu zaman servikal radikülopatidir. Servikal radikülopatide sinir kökleri üzerindeki baskı, ağrının sinirin uyardığı dermatom boyunca yayılmasına neden olur; yani sinir kökü hangi bölgeye duyusal lif gönderiyorsa, ağrı da o hattı takip eder.
Bu baskının en yaygın sebepleri arasında foraminal darlık ve lateral yerleşimli servikal disk hernileri yer alır. Sinir kökünün çıktığı kanalın daralması veya diskin dışa doğru taşarak sinire temas etmesi, kola yayılan tipik ağrıya yol açar.
Ancak bu klinik tablo yalnızca boyun fıtığına özgü değildir. Kola vuran ağrının ayırıcı tanısında mutlaka diğer olası nedenler de değerlendirilmelidir. Bunlar arasında rotator kaf yırtıkları, bicipital tendinit, subakromial bursit gibi omuz patolojileri ile miyokard enfarktüsü gibi ciddi kardiyovasküler hastalıklar da bulunur.
Bu nedenle kola yayılan ağrı şikâyeti olan hastalarda doğru tanıya ulaşmak için ayrıntılı fizik muayene yapılmalı ve gerekirse MRI gibi görüntüleme yöntemleriyle değerlendirme tamamlanmalıdır.
Boyun Fıtığının İlerlediği Nasıl Anlaşılır?
Boyun fıtığı başlangıç aşamasında çoğu zaman boyun ve omuz bölgesinde ağrı ile kendini gösterirken, ilerledikçe şikâyetler kola ve ele doğru yayılmaya başlar. Kola vuran ağrı, uyuşma, karıncalanma, yanma hissi ve güç kaybı, fıtığın ilerlediğini gösteren en önemli bulgulardandır. Sinir köklerine olan baskı arttıkça reflekslerde azalma, hatta bazı durumlarda kas erimesi bile görülebilir.
İlerlemiş boyun fıtıkları bazı hastalarda servikal kanal darlığına yol açabilir. Bu durumda yalnızca kol şikâyetleri değil, aynı zamanda ellerde uyuşma, karıncalanma, ince motor becerilerde bozulma (örneğin düğme ilikleme, yazı yazma veya anahtar çevirme güçlüğü) gibi belirtiler de ortaya çıkar. Bu tablo, omurilik baskısının arttığını ve hastalığın daha ciddi bir evreye geçtiğini gösterir.
Boyun fıtığının ilerleyip ilerlemediğini anlamanın en güvenilir yolu fizik muayene ve Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) ile değerlendirmedir. MR, fıtığın seviyesini, omurilik ya da sinir köklerine yaptığı basının derecesini ve kanal darlığının olup olmadığını detaylı biçimde gösterir.
Boyun Fıtığında Tedavi: Ne Zaman Cerrahi Gerekir?
Başlangıç ve orta düzey boyun fıtıklarında çoğu hastada ilaç tedavisi, fizik tedavi, egzersiz ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile şikâyetler kontrol altına alınabilir. Ancak ileri derecede fıtık, güç kaybı, refleks kaybı, yürüme bozukluğu veya omurilik baskısı gelişmesi durumunda cerrahi tedavi gereklidir.
Cerrahi yaklaşım, fıtığın konumuna, omurilik veya sinir basısının derecesine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Boyun fıtığı tedavisinde iki temel cerrahi yöntem vardır:
1. Anterior Cerrahi (Önden Yaklaşım)
Anterior servikal diskektomi ve füzyon (ACDF), boyun fıtığı ameliyatlarında en sık kullanılan modern yöntemdir. Boynun ön kısmından küçük bir kesi yapılarak:
Fıtıklaşmış disk tamamen çıkarılır,
Sinir ve omurilik baskısı ortadan kaldırılır,
Gerekirse kafes ve plak vida ile bölge stabilize edilir.
Bu yöntemle hastalar genellikle aynı gün ayağa kalkar, ağrıları hızla azalır ve iyileşme süreci oldukça konforludur.
2. Posterior Cerrahi (Arkadan Yaklaşım)
Fıtığın yeri veya kanal darlığının şiddeti posterior yaklaşımı gerektirebilir. Bu teknikte:
Arka taraftan küçük bir kesi yapılır,
Mikroskobik cerrahi ile sinir kökü üzerindeki baskı kaldırılır,
Geniş kanal darlıklarında laminotomi veya laminektomi uygulanabilir.
Posterior yöntem özellikle yan tarafta yerleşmiş büyük fıtıklarda, çok seviyeli darlıklarda ve omurilik baskısının fazla olduğu durumlarda tercih edilir.
Boyun Fıtığı Olanlar Günlük Hayatta Nelere Dikkat Etmeli?
Boyun fıtığı olan bireyler, günlük yaşamda bazı alışkanlıklarını değiştirerek şikayetlerini azaltabilir ve hastalığın ilerlemesini önleyebilir:
- Doğru yastık kullanımı: Uyku sırasında boyun eğriliğini (servikal lordoz) destekleyen ortopedik yastıklar tercih edilmelidir. Ne çok yüksek ne çok alçak olmalıdır.
- Uzun süre oturmaktan kaçının: Özellikle masa başı çalışanlar, her 20-30 dakikada bir ayağa kalkarak kısa yürüyüşler yapmalıdır.
- Ergonomik çalışma ortamı: Bilgisayar ekranı göz hizasında olmalı, sırt ve boynu destekleyen sandalye kullanılmalıdır.
- Düzenli egzersiz: Boyun ve sırt kaslarını güçlendiren egzersizler hem ağrıyı azaltır hem de yeni fıtık oluşumunun önüne geçer.
Boyun Fıtığına Masaj İyi Gelir mi?
Masaj, özellikle kas spazmı olan hastalarda geçici rahatlama sağlayabilir. Boyun kaslarının gevşemesine ve dolaşımın artmasına katkı sunar. Ancak:
- Masaj, tek başına bir tedavi yöntemi değildir.
- Etkisi geçicidir ve sadece destekleyici amaçla uygulanmalıdır.
- Fizik tedavi programları ile birlikte uygulanması daha etkili sonuçlar verir.
Boyun Fıtığına Kayropraktik Uygulanabilir mi?
Kayropraktik tedavi, bazı kliniklerde uygulanan manuel manipülasyon yöntemidir. Ancak:
- Bilimsel etkinliği net olarak kanıtlanmamıştır.
- Uygunsuz manipülasyonlar, sinir hasarı veya omurilik basısı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
- Bu nedenle, sadece deneyimli hekimlerce önerilmişse ve güvenilir ortamlarda yapılması gerekir.
Boyun Fıtığı, Fizik Tedavi ve Egzersiz ile Düzelebilir mi?
Fizik tedavi ve egzersiz, boyun fıtığı tedavisinde etkili konservatif (ameliyatsız) yaklaşımlar arasında yer alır. Programlar genellikle şunları içerir:
- Kas güçlendirme egzersizleri
- Postür (duruş) kontrolü çalışmaları
- Kas gevşetici ve germe teknikleri
Düzenli uygulandığında:
- Boyun ve sırt kasları güçlenir, omurganın yükü dengeli dağılır.
- Boyun fıtığına bağlı ağrılar azalabilir.
- Ancak, özellikle kola vuran ağrı üzerinde etkisi sınırlı olabilir.
- Genel olarak, cerrahi ihtiyacını azaltabilir ve yaşam kalitesini artırır.
👉 Ameliyat öncesi bilgi almak için "boyun fıtığı ameliyatı hakkında bilinmesi gerekenler" yazımızı da mutlaka okuyun.”
🟢 WhatsApp | 💬 Online iletişim için tıklayın.
Boyun Fıtığı Ameliyatı Hakkında
Bilinmesi Gerekenler
Boyun fıtığı ameliyatı, hastalığın derecesine bağlı olarak ilaca dirençli kola vuran ağrı ve güç kaybı olması durumunda yapılmaktadır.
Anterior Mikrocerrahi Boyun Fıtığı Ameliyatı
Boyun fıtığı ameliyatı, sinirlere baskı yapan hasarlı disk dokusunun alınarak basının ortadan kaldırılması amacıyla uygulanan bir cerrahi tedavi yöntemidir.
Şiddetli boyun ve kol ağrısı, kollarda güç kaybı, ellerde uyuşma, omurilik basısına bağlı yürüme zorluğu ve yaşam kalitesinin belirgin şekilde bozulması durumunda boyun fıtığı ameliyatı gerekli olabilir. Bu belirtiler ortaya çıktığında cerrahi tedavi kalıcı sinir hasarını önlemek için en etkili çözümdür.
Boyun fıtığı, omurlar arasındaki disklerin dışarı taşarak sinir köklerine veya omuriliğe baskı yapması sonucu boyun, omuz ve kollarda ağrı, uyuşma ve güç kaybına yol açan bir rahatsızlıktır.
Boyun fıtığı ameliyatı sonrası hastalar genellikle bir hafta içinde günlük aktivitelerine dönebilir.
Dar kanal hastalığı (lomber spinal stenoz), omurga kanalının daralması sonucu sinir köklerine baskı oluşmasıyla ortaya çıkar. Bu durum özellikle bel ve bacaklarda ağrı, uyuşma, yürüme mesafesinde kısalma gibi şikâyetlere yol açar.
Kraniotomi, beynin belirli bir bölgesine ulaşmak için kafatasında kemik penceresi açılması işlemidir. Ameliyat bitiminde çıkarılan kemik parçası yerine yerleştirilir. Bu yöntem, tümörün doğrudan görülebilmesine ve güvenli şekilde çıkarılmasına olanak sağlar.
Bel fıtığı (lomber disk hernisi), omurlar arasındaki disklerin dışarı taşarak sinir köklerine baskı yapması sonucu ortaya çıkar. Bu durum bel ağrısı, bacaklarda uyuşma, karıncalanma, yürüme güçlüğü ve şiddetli siyatik ağrısına yol açabilir. İlaç ve fizik tedaviye yanıt vermeyen hastalarda bel fıtığı ameliyatı gündeme gelir.
Bel kayması ameliyatı, ileri evre spondilolistezis hastaları için kalıcı çözüm sağlayan etkili bir tedavi yöntemidir
Bel fıtığının ilaç ve fizik tedaviye rağmen ağrıların geçmemesi, bacaklarda ilerleyici güç kaybı, idrar veya dışkı kontrolünün bozulması ve günlük yaşam kalitesinin ciddi şekilde düşmesi durumunda cerrahi tedavi en etkili ve kalıcı çözüm olarak tercih edilir.
Beyin ameliyatı, beyin tümörü, damar hastalıkları, travma veya epilepsi gibi çeşitli nedenlerle yapılan cerrahi girişimleri kapsar. Bu ameliyatların en yaygın yöntemi kraniotomidir. Kraniotomi, beynin ilgili bölgesine ulaşmak için kafatasında küçük bir kemik parçasının açılması işlemidir. Ameliyat sonunda bu kemik parçası yerine yerleştirilerek kafatası kapatılır.
Uzun süreli yürüme veya ayakta kalmada zorluk, bacaklarda uyuşma ve güçsüzlük, tedaviye rağmen geçmeyen şikâyetler, yaşam kalitesinde belirgin düşüş ya da ileri evrede idrar–dışkı kontrolünün bozulması durumunda dar kanal ameliyatı gerekli olabilir. Bu belirtiler görüldüğünde cerrahi tedavi en etkili ve kalıcı çözümdür.
Omurga kırığı tedavisi, hastanın yaşı, genel durumu ve kırığın şiddetine göre planlanır. Hafif kırıklarda istirahat, korse ve fizik tedavi yeterliyken; ileri vakalarda vertebroplasti/kifoplasti, vida–plaka ile sabitleme veya dekompresyon gibi cerrahi yöntemler uygulanabilir.
Bel fıtığı (lomber disk hernisi), omurlar arasında yer alan disklerin yırtılarak ya da dışarı taşarak sinir köklerine baskı yapmasıyla oluşur. Bu durum belde şiddetli ağrıya, bacaklarda uyuşma ve karıncalanmaya, hatta yürüme güçlüğüne neden olabilir.
İletişim
- Telefon : +90 533 514 06 51
- Email : drcanersk@gmail.com
- Adres : Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Bağlarbaşı, Feyzullah Cd. No:39, 34844 Maltepe/İstanbul, Türkiye