Beyin MR'ında menenjiom saptandığında hastaların büyük çoğunluğu aynı endişeyi yaşar: "Ameliyat olmam gerekiyor mu?"

Kliniğimde menenjiom tanısı alan hastalarla yaptığım görüşmelerde en sık karşılaştığım durum, hastanın kendisini tamamen sağlıklı hissederken çekilen bir MR sonucunda tümör olduğunu öğrenmesidir. Menenjiomlar çoğu zaman yavaş büyüyen ve iyi huylu karakter gösteren tümörlerdir. Ancak her menenjiom aynı şekilde davranmaz. Bazıları yıllarca değişmeden kalırken, bazıları büyüyerek görme kaybına, nöbetlere veya kol ve bacaklarda güç kaybına yol açabilir.

Bu nedenle menengiom ameliyatı kararı yalnızca tümörün varlığına göre değil; büyüklüğü, yerleşim yeri, büyüme hızı ve hastanın şikayetleri değerlendirilerek verilmelidir.

Menenjiom Nedir?

Menenjiomlar beyni ve omuriliği çevreleyen zar tabakalarından kaynaklanan tümörlerdir. Erişkinlerde görülen en sık primer beyin tümörlerinden biridir. Büyük çoğunluğu iyi huylu olsa da kapalı bir alan olan kafatası içerisinde büyüdükleri için zamanla ciddi sorunlara neden olabilirler. Menenjiomlar en sık beyin yüzeyinde, falks bölgesinde ve sfenoid kanat çevresinde görülür. Tüm olguların yaklaşık %80-85'i WHO Grade I olarak sınıflandırılan iyi huylu menenjiomlardır.

Menenjiom Ne Zaman Ameliyat Edilir?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Aşağıdaki durumlarda genellikle menengiom ameliyatı öneriyoruz:

• Tümörün seri MR görüntülerinde büyümesi
• Baş ağrılarının artması
• Epileptik nöbet gelişmesi
• Görme kaybı veya çift görme oluşması
• Kol veya bacaklarda güç kaybı gelişmesi
• Beyin ödemi oluşturması
• Hidrosefaliye neden olması
• Kötü huylu tümör şüphesi bulunması

Buna karşılık küçük, tesadüfen saptanan ve büyüme göstermeyen menenjiomlar düzenli MR kontrolleri ile takip edilebilir.

Menengiom Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Menenjiom ameliyatı genel anestezi altında gerçekleştirilir. Tümörün bulunduğu bölgeye göre uygun bir kemik pencere açılır ve ameliyat mikroskobu yardımıyla tümöre ulaşılır.Mikrocerrahi ile tümörün çevresindeki sağlıklı doku ve damarlar korunarak tümör dokusu çıkarılır. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir.

Cerrahinin temel amacı tümörü mümkün olduğunca tamamen çıkarmaktır. Bunun yanında tümörü besleyen damarların kontrol edilmesi ve tümörün yapışık olduğu zar dokusunun da temizlenmesi nüks riskini azaltabilir.  Cerrahi tedavide ana  hedef total rezeksiyondur.

Menengiom Ameliyatı Kaç Saat Sürer?

Hastaların sık sorduğu sorulardan biri de ameliyatın süresidir.

Ameliyat süresi;

• Tümörün büyüklüğüne,
• Yerleşim yerine,
• Damarsal yapılara yakınlığına,
• Beyin sapı veya kafa tabanı ilişkisine

göre değişir.

Basit yerleşimli menenjiomlarda ameliyat 2-3 saat sürebilirken, kafa tabanı menenjiomlarında bu süre 8 saate hatta daha uzun sürelere ulaşabilir.

Menengiom Ameliyatı Riskli Mi?

Her beyin ameliyatında olduğu gibi menenjiom ameliyatında da belirli riskler vardır. Ancak risk oranı çoğu zaman tümörün bulunduğu bölgeye bağlıdır.

Örneğin beynin yüzeyinde bulunan bir konveksite menenjiomu ile görme siniri, şah damarı veya beyin sapına komşu bir kafa tabanı menenjiomunun cerrahi riski aynı değildir.

Olası riskler arasında:

• Kanama
• Enfeksiyon
• Nöbet
• Beyin ödemi
• Görme bozukluğu
• Güç kaybı
• Konuşma problemleri
• BOS kaçağı

sayılabilir.

Ancak günümüzde mikroskopik cerrahi teknikler, nöronavigasyon ve nöromonitörizasyon sistemleri sayesinde başarı oranları oldukça yüksektir.

Menengiom Ameliyatı Zor Mu?

Bu soruya hastaya göre cevap vermek gerekir.

Bazı menenjiomlar cerrahi olarak oldukça ulaşılabilir bölgelerde bulunurken bazıları kafa tabanında, damarların ve sinirlerin arasında yer alabilir.

Özellikle:

• Sfenoid kanat menenjiomları
• Kavernöz sinüs menenjiomları
• Foramen magnum menenjiomları
• Petroklival menenjiomlar

ileri düzey cerrahi deneyim gerektiren tümörlerdir.

Menengiom Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Ne Kadar Sürer?

Hastaların büyük kısmı ameliyattan sonraki ilk gün ayağa kaldırılır.

Ortalama olarak:

• Hastanede yatış süresi 3-7 gün
• Günlük yaşama dönüş 2-4 hafta
• İşe dönüş 4-8 hafta
• Tam iyileşme süreci ise birkaç ay olabilir

Ameliyat öncesinde nörolojik kayıp bulunan hastalarda iyileşme daha uzun sürebilir.

Beyin Tümörü Ameliyatı Sonrası Kaç Günde İyileşir?

Menenjiom ameliyatı da bir beyin tümörü ameliyatıdır. İlk birkaç hafta içerisinde yara iyileşmesi tamamlanır. Ancak sinir sisteminin toparlanması daha uzun zaman alabilir.

Özellikle güç kaybı, denge bozukluğu veya görme problemleri olan hastalarda iyileşme süreci birkaç aya kadar uzayabilir.

Menengiom Ameliyatı Sonrası Yaşam Süresi Ne Kadardır?

Bu soru tanı alan her hastanın aklından geçer.

İyi huylu ve tamamen çıkarılabilen menenjiomlarda yaşam beklentisi genellikle normal popülasyona yakındır. Kaynak verilerde menenjiom hastalarında 5 yıllık sağkalım oranının %91'in üzerinde olduğu bildirilmektedir.

Yaşam süresini etkileyen en önemli faktörler:

• Tümörün derecesi
• Tam çıkarılıp çıkarılamaması
• Hastanın yaşı
• Tümörün yerleşim yeri
• Nüks gelişip gelişmemesidir.

Menengiom Ameliyatı Olmazsa Ne Olur?

Ameliyat gerektiren bir menenjiom tedavi edilmezse zaman içerisinde büyümeye devam edebilir.

Bunun sonucunda:

• Şiddetli baş ağrıları
• Nöbetler
• Görme kaybı
• Yürüme bozukluğu
• Kol ve bacaklarda güç kaybı
• Hidrosefali
• Bilinç değişiklikleri

ortaya çıkabilir.

Bazı hastalarda geri dönüşü olmayan nörolojik hasarlar gelişebilir.

İyi Huylu Beyin Tümörü Alınmazsa Ne Olur?

"İyi huylu" ifadesi çoğu zaman hastaları yanıltmaktadır.

Bir menenjiomun iyi huylu olması, büyümeyeceği veya zarar vermeyeceği anlamına gelmez. Özellikle kritik bölgelerde yerleşen iyi huylu menenjiomlar bile zamanla ciddi nörolojik problemlere neden olabilir.

Menenjiom Büyürse Ne Olur?

Menenjiom büyüdükçe çevredeki beyin dokusuna baskı yapmaya başlar.

Buna bağlı olarak:

• Baş ağrıları artabilir
• Nöbetler başlayabilir
• Görme bozuklukları gelişebilir
• Güç kaybı ortaya çıkabilir
• Denge problemleri görülebilir

Bu nedenle düzenli takip büyük önem taşır.

Menengiom Ameliyatı Olanların Yorumları Nasıldır?

Cerrahi sonrası memnuniyet büyük ölçüde tümörün yerine, ameliyat öncesi nörolojik duruma ve tümörün tamamen çıkarılıp çıkarılamamasına bağlıdır.

Özellikle baş ağrısı, nöbet veya görme şikayetleri nedeniyle ameliyat edilen hastaların önemli bir kısmı operasyon sonrasında yaşam kalitesinde belirgin düzelme tarif etmektedir.

WHO Grade 1, Grade 2 ve Grade 3 Menenjiom Nedir?

Menenjiomlar yalnızca yerleşim yerlerine göre değil, mikroskop altında gösterdikleri özelliklere göre de sınıflandırılır. Patoloji raporunda yer alan WHO derecelendirmesi, tümörün davranışı ve tekrar etme riski hakkında önemli bilgiler verir.

WHO Grade 1 Menenjiom

En sık görülen menenjiom tipidir. Tüm olguların yaklaşık %80-85'ini oluşturur. Yavaş büyür ve tam çıkarıldığında uzun yıllar boyunca tekrar etmeyebilir. Çoğu hastanın duyduğu "iyi huylu menenjiom" ifadesi bu grubu tanımlar.

WHO Grade 2 Menenjiom

Atipik menenjiom olarak adlandırılır. Daha hızlı büyüme eğilimindedir ve ameliyat sonrasında tekrar etme riski daha yüksektir. Bu nedenle bazı hastalarda ameliyat sonrasında radyoterapi önerilebilir.

WHO Grade 3 Menenjiom

En nadir görülen ancak en agresif gruptur. Malign menenjiom olarak da adlandırılır. Tekrarlama riski belirgin şekilde yüksektir ve genellikle ameliyat sonrasında ek tedavi gerekir.

Menenjiom MR Görüntüsünde Nasıl Görünür?

Menenjiom tanısında en değerli görüntüleme yöntemi kontrastlı beyin MR'ıdır.

Tipik olarak menenjiomlar:

• Dura ile ilişkili görünür
• Homojen kontrast tutar
• Çevresinde ödem oluşturabilir
• Dural tail adı verilen karakteristik uzantı gösterebilir

Bu görüntü özellikleri çoğu zaman tanının ameliyat öncesinde büyük ölçüde konulmasını sağlar.