Çocuklarda Kafa Travması Sonrası Beyin Tomografisi gerekli mi değil mi?

Çocuklarda kafa travmalarını çok sıklıkla görmekteyiz. Çocuklarda kafa travması sonrası ebebeynler endişeli olarak polikliniğimize başvurur.

Kafa travması sonrası anemnez çok önemlidir. Çoğu zamanda ebebeynlerden hangi yükseklikten düştü, kafasını vurdu mu gibi soruların cevaplarını yeterli olarak alamayız. Görmedim, ağlamaya uyandım, bulduğumda yerdeydi gibi cevaplar alırız. Her hasta bireysel olarak değerlendirilmeli ve BT taramasının yapılması kararı, mevcut klinik kılavuzlar ve hekimin klinik yargısı ile birlikte dikkate alınmalıdır.

Bu süreçte, hem radyasyon maruziyetinin riskleri hem de doğru tanı ve tedavi için BT taramasının potansiyel faydaları dikkate alınmalıdır.

Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimi, pediatrik kafa travmalarında beyin yapısını ayrıntılı bir şekilde görüntüleyerek, travmanın neden olduğu olası hasarları tespit etmek için kullanılır. Bu tarama, beyin kanaması, kırık, şişme ve diğer ciddi komplikasyonları belirlemede hayati bir rol oynar.

Sizlere bu alanda yapılan uluslararası bazı çalışmalardan bahsetmek istiyorum

1.Çalışma  PECARN (Pediatric Emergency Care Applied Research Network)tarafından yapılan, 10.569 hastalık çoklu merkezli bir çalışma: 2 yaş altı minör kafa travması olup izole skalp hematomu olan hastalarda travmatik beyin hasarı riski araştırılmış.

PECARN çalışmasının sonuçlarına göre, izole skalp hematomu tanısı alan 2998 hastanın sadece 12'sinde travmatik beyin hasarı saptanmış ve bu hastaların hiçbiri cerrahi müdahale gerektirmemiş. Bu hastalar 2 gün veya daha fazla gözlem altında tutulduktan sonra taburcu edilmişler.

Bu çalışmada beyin hasarı riskleri şu şekilde belirtilmiştir:

        Yaş: 6 aydan küçük bebeklerde travmatik beyin hasarı riski daha yüksektir. Özellikle 3 aylıktan küçük bebeklerde,       hematomun büyüklüğü ve yerleşim yerinden bağımsız olarak artmış bir risk bulunmaktadır.

        Hematomun Lokalizasyonu ve Büyüklüğü: Non-frontal ve orta/büyük boyutlu hematoma sahip 3-6 aylık bebeklerde    artmış risk mevcuttur. Küçük (<1cm) hematomu olan hastalarda, özellikle 3 aydan büyük olanlarda, travmatik beyin hasarı saptanmamış.

         Travma Mekanizması: Motorlu araç kazası, yaya yaralanması, 1 metreden yüksekten düşme, ölümlü kaza, yüksek enerjili obje ile kafa sıkışması gibi yüksek enerjili travma mekanizmaları, travmatik beyin hasarı riskini artırır.

2.Çalışma PECARN(Pediatric Emergency Care Applied Research Network)tarafından tarafından yapılmış, 42.112 hastalık çoklu merkezli bir çalışma: Künt kafa travması olan çocuklarda kusmanın travmatik beyin hasarıyla ilişkisi araştırılmış.

 Minör künt kafa travması sonrası izole kusma şikayeti olan çocuklarda travmatik beyin hasarının nadir olduğunu gösteriyor.

"İzole kusma", bilinç kaybı, bilinç bulanıklığı, palpe edilen fraktür, anormal ebeveyn davranışı, skalp hematomu, baş ağrısı, nörolojik defisit veya amnezi gibi diğer bulgu ve semptomların olmadığı durumlarda en az bir kez kusma olarak tanımlanıyor.

Çalışma sonuçlarına göre, izole kusma şikayeti olan ve diğer belirtileri olmayan çocuklarda travmatik beyin hasarı riski çok düşüktür. Bu grubun sadece %0.2'sinde yatış ve takip gerektirecek beyin hasarı saptanmış, ancak cerrahiye ihtiyaç duyulmamıştır. Buna karşın, kusmanın yanında diğer bulgu ve semptomlar da varsa beyin hasarı riski artmaktadır.

Çocuğum düştü kafasında sadece şişlik var başka hiçbir şeyi yok çocuğum iyi, tomografi çekmek için doktora götürmeli miyim?

Çocuğunuzun durumunda, eğer sadece kafasında şişlik var ve başka hiçbir semptom göstermiyorsa (bilinç kaybı, bilinç bulanıklığı, kafa kaide fraktürü bulgusu, nörolojik defisit, kusma, nöbet vb. yoksa), izole skalp hematomu tanımına uyuyor olabilir. Travmatik beyin hasarı açısından düşük risklidir. Ancak, çocuğunuzun yaşı, travmanın şiddeti ve diğer klinik bulguları göz önünde bulundurarak, bir sağlık profesyoneliyle danışmanız önemlidir.

Çocuğum düştü sonrasında sadece bir kez kusması oldu herhangi bir sıkıntısı yok tomografi çekmek için doktora götürmeli miyim?

Bu bilgiler ışığında, eğer bir çocuk künt kafa travması sonrası sadece bir kez kustuysa ve izole kusma tanımına uyan diğer kriterleri karşılıyorsa, travmatik beyin hasarı açısından hemen bir beyin tomografisi  çekmek genellikle gerekli olmayabilir. Ancak, çocuğun durumunu yakından izlemek ve eğer başka belirtiler veya endişe verici semptomlar ortaya çıkarsa hemen tıbbi değerlendirme yapmak önemlidir

Her durumda son karar, çocuğun hekimi tarafından, çocuğun  klinik bulgularına dayanarak verilmelidir. Eğer bir çocuk düşüp kafasında şişlik oluştuysa ve ebeveyn veya bakıcı olarak endişeleriniz varsa, en iyi yaklaşım çocuğu bir sağlık profesyoneline göstermektir.