HABERLER Web Sitemiz Yayında!

Omurga Kırığı Olanların Bilmesi Gerekenler

DETAYLAR

SÜRE

5 min

KATEGORİ

BLOG

YAZAR

Op. Dr. Caner Sarıkaya

Omurga kırığı, Vertebra kırığı omurga kemiğinin yüksekten düşme, trafik kazası, motor kazası gibi yüksek enerjili travmalar veya osteoporoz, omurga enfeksiyonu, omurga tümörleri gibi hastalıklar nedeniyle hasar görmesi durumudur. Servikal, torakal, lomber bölgede görülebilir.

Omurga Kırığı Olursa Ne Olur?

Omurga kırığı, vertebra kırığının olduğu bölgede özellikle lokal hassasiyet meydana gelir. O bölgeye eliniz ile dokunduğunuzda ağrı hissedersiniz. Kırığın büyüklüğü fazla ise, omurilik ve sinir basısına bağlı şikayetler de olabilir. Sinirin etkilendiği bölgeye bağlı olarak kolda ağrı, uyuşma güç kaybı, bacaklarda kuvvet kaybı görülebilir. Kırığın istabil olduğu, yani hareket ve kuvvet uygulandığında sinir basısı olan olgularda omurga kırığına bağlı boyunda ise boyundan aşağı güç kaybı (felç) , sırtta ise belden aşağı güç kaybı (felç) durumuna kadar gidebilen klinik bulguya sebep olabilir.Kırığın stabil olduğu ve kırığın sinir dokusuna zarar vermeyeceği kanat edilene kadar boyunluk, travma tahtası, korse çıkarılmamalıdır.

Vertebra korpusunda yer alan, sinir basısının olmadığı bazı kırıklarda daha sonras kamburluk gelişebilir. Bu kamburluğun önlenmesi için vertebroplasti, kifoplasti tedavisi uygun vakalarda uygulanmaktadır.

Omurga kırıkları sonrasında konservatif ve cerrahi tedaviler uygulansa bile yine bazı hastalarda kamburluk gelişebilir. Bunun gelişmemesi için omurga kırığı hastaları gerekli radyolojik ölçümlerle yakından takip edilmesidir.

Patolojik boyutlara ulaşmadan, birkaç derecelik kayıp hastaların çoğunda yaşanabilecek bir sonuçtur. Progresif semptomları (ağrı, uyuşma, güç kaybı) olan ve omurga dengesini bozacak deformite gelişen hastalarda erken cerrahi müdahale ile durum kontrol altına alınmalıdır.

Omurga Kırığı Tipleri

Omurga kırıkları genellikle üç ana grupta sınıflandırılır:

Çökme (Kompresyon) Kırıkları: Omurganın ön 1/3'lük bölgesinde görülür.
Patlama (Burst) Kırıkları: Omurgaya binen yük nedeniyle hem ön hem de arka kolonun etkilenmesiyle oluşur. Omurilik kanalına ve sinirlere yakın kemikler zarar görebilir.
Kırıklı-Çıkıklı Omurga Kırıkları: (Distraksiyon ve Translasyon Kırıkları) Omurga çevresindeki disk yapı, posterior elemanlar, bağlar ve eklemler hasar görür. Stabilizasyonu sağlamak için cerrahi müdahale gerekebilir

Omurga Kırığı Ağrısı Nerelere Vurur?

Omurga kırığının semptomları, kırığın bulunduğu bölge ve etkilediği omurilik veya sinir dokularına bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Ana Belirti: Kırığın bulunduğu yerde dokunma ile hissedilen şiddetli ağrı.
Sinir Kökü Yaralanmasına Bağlı Belirtiler:
- Sinirin uyardığı kasta ağrı, uyuşma ve gücü kaybı.
- Spinal kord hasarı varsa alt ekstremitelerde gücü kaybı.

Omurga kırığının en önemli bulgusu kırığın olduğu yerde dokunma ile ağrı olur. Sinir basısı olması durumunda bacaklarda uyuşma, karıncalanma, güç kaybı, dize vuran ağrı, topuğa vuran ağrı da görülebilir.

Omurga Kırığı Tanı Yöntemleri

Omurga kırıklarının tanısında aşağıdaki görüntüleme yöntemleri kullanılır:

Düz Radyografi (Grafi): Omurgadaki anormallikleri ilk aşamada tespit etmek için tercih edilir.
Bilgisayarlı Tomografi (BT): Kemik yapısını detaylı inceleyerek santral kanal basısı, lamina ve pedikül kırıkları gibi durumları değerlendirmek için kullanılır.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Cerrahi gereksinimi değerlendirmek ve posterior ligamentöz kompleksin bütünlüğünü analiz etmek için kullanılır.
BT Anjiyografi: Damar yaralanması şüphelenilen vakalarda uygulanır.

Omurga Kırığı Tedavisi ve Omurga Kırığı Ameliyatı

Omurga kırıklarının tedavisinde, omurganın stabil olup olmadığını belirlemek için sınıflamalar yapılmıştır.

TLICS Sınıflaması (2005 - Vaccaro ve Ark.)
- Kırık Morfolojisi: Kompresyon, patlama, translasyon/rotasyon ve distraksiyon olarak ayrılır.
- Posterior Ligamentöz Kompleks Bütünlüğü: Şüpheli, belirsiz veya sağlam olarak sınıflandırılır.
- Nörolojik Durum: Nörolojik kayıplar ve spinal kord hasarı cerrahi gereksinimi belirlemede önemlidir.
Cerrahi Gereksinimi Değerlendirme:
- Posterior ligamentöz kompleks hasarının MRG veya BT ile tespit edilmesi.
- Düz grafi ve BT'de interspinöz mesafe artışı, faset ayrışması gibi bulguların varlığı.
- Nörolojik fonksiyon kaybı ve stabil olmayan omurga yapısı durumlarında cerrahi tedavi tercih edilir.

Omurga kırıklarının tedavisinde, hastanın genel durumu ve kırık tipine bağlı olarak cerrahi veya konservatif yöntemler uygulanmaktadır.

Nörolojik durum sinir kökü yaralanması, komplete spinal kord hasarı (ASIA-A), inkomplet spinal kord hasarı (ASIBA B,C,D) veya kauda equina hasarı olmak üzere 3 ana başlıkta puanlandırılır. Nörolojik defisitin olması cerrahi dekompresyon endikasyonudur.

TLICS sınıflamasına göre 3 puan ve altında alan hastalarda konservatif tedavi verilir. 4 puan alan hastalar arada olan hastalardır. Arada kalan bu hastaların cerrahi endikasyonu cerraha bırakılmıştır. Konservatif ve cerrahi tedavi yapılabilir. 4 puan üzerinde alan hastalara cerrahi tedavi önerilir.

Cerrahi tedavi olarak, omurganın stabilitesini sağlamak amacıyla pedikül vidası ile sabitleme ameliyatı yapılır.

Omurga Kırığı Ameliyatsız İyileşir Mi?

Stabil omurga kırıkları ameliyatsız iyileşebilir. Kırığın stabil olup olmadığı TLICS, SLICS gibi sınıflamalarda alınan puana göre belirlenir. Görüntülemele, klinik ve sınıflamalar eşliğinde değerlendirildiğinde stabil olarak kabul edilen hastalarda korse, boyunluk takibi yapılabilir. Stabil omurga kırıklarında kemik yapımını artıran tedavilerin alınması faydalı olucaktır.

Kırığın bölgesine göre sırtta ise torakolomber çelik balenli korse, belde ise lomber çelik balenli korse ayakta iken mutlaka kullanılmalıdır. Kırık boyunda ise philedelphia boyunluk kullanılabilir. Boyunluğun yatar pozisyonda takılmasına gerek yoktur. Stabil omurga kırığı olup sadece vertebra yükseklik kaybı olan hastalarda vertebroplasti, kifoplasti ameliyatı uygulanabilir.

Vertebroplasti , kifoplasti ameliyatı, omurga kırığı ameliyatı hakkında bilgi almak için tıklayabilirsiniz.

Vertebroplasti Ameliyatı Nedir?

Vertebroplasti ameliyatı, omurga kırıklarını tedavi etmek amacıyla kırık omur gövdesine özel bir kemik çimentosu enjekte edilerek omurun güçlendirilmesini ve ağrının azaltılmasını sağlayan minimal invaziv bir işlemdir.