
2 min
BLOG
Doç. Dr. Caner Sarıkaya
Vertebroplasti, osteoporoz ya da kanser metastazına bağlı omurga çökme kırıklarında, kırık omurun içine ince bir iğneyle kemik çimentosu (PMMA) enjekte edilerek omurun sağlamlaştırıldığı minimal invaziv bir işlemdir. Hafif sedasyon ve lokal anestezi altında, yaklaşık 3 mm'lik bir kesiden yapılır ve 20-30 dakika sürer. Osteoporotik kırıklarda %90-100 oranında ağrı kontrolü sağlanır. Hastalar aynı gün ayağa kalkar, çoğu 2-3 saat içinde taburcu olur ve korse gerekmez.
Son güncelleme: 4 Kasım 2026. Yazan: Doç. Dr. Caner Sarıkaya, beyin ve sinir cerrahı
Vertebroplasti ve kifoplasti, osteoporoz ya da kanser metastazlarına bağlı olarak omurgada gelişen patolojik ve kompresyon tipi kırıkların tedavisinde kullanılan minimal invaziv yöntemlerdir. Bu işlemlerde radyolojik görüntüleme eşliğinde kırık omur gövdesi güçlendirilerek ağrının azaltılması ve omurganın ilerleyici çökmesinin önlenmesi amaçlanır.
Vertebroplastide omur gövdesinin içine polimetilmetakrilat (PMMA) adı verilen kemik çimentosu enjekte edilerek omur sağlamlaştırılır. Kifoplastide ise çimento enjeksiyonundan önce omur gövdesine bir balon yerleştirilerek omur yüksekliği düzeltilir. Bu yöntemler özellikle osteoporoza bağlı, düşük enerjili travmalardan sonra gelişen omurga kırıklarında en sık tercih edilen tedavi seçenekleri arasındadır.
Uygun hastalarda travmatik kırıklarda, metastatik omurga lezyonlarında, multipl miyelomda ve seçilmiş enfeksiyona bağlı omur hasarlarında da uygulanabilir.
Kifoplasti, kırık omur gövdesinin içine yerleştirilen bir balon yardımıyla boşluk oluşturur ve omur yüksekliğini düzeltir. Vertebroplasti ise doğrudan PMMA enjeksiyonuyla uygulanır. Kifoplasti özellikle kırık sonrası yükseklik kaybının düzeltilmesinde etkilidir. Kifoplastide balon, kemiğin süngerimsi dokusu içinde şişirilerek çevresi tamamen kemikle çevrili bir boşluk oluşturur; bu sayede çimentonun damar veya yumuşak dokuya kaçma riski belirgin şekilde azalır.
Her iki işlem de omurga kırıklarını tedavi etmek için kullanılan minimal invaziv tekniklerdir, ancak uygulama şekilleri ve sonuçları bakımından önemli farklılıkları vardır:
| Vertebroplasti | Kifoplasti | |
|---|---|---|
| İşlem tekniği | İnce bir iğneyle kırık ya da çökmüş omur gövdesinin içine doğrudan kemik çimentosu (PMMA) enjekte edilir. Omurda ön düzeltme yapılmadan çimento boşluklara yayılır. | Önce omurun içine özel bir balon kateter yerleştirilir. Balon şişirilerek çökmeyle oluşan şekil bozukluğu mümkün olduğunca düzeltilir, ardından boşluk çimentoyla doldurulur. |
| Omur yüksekliği ve şekil düzeltme | Omurun çökmesi düzeltilmez, yalnızca mevcut kırık sabitlenir. | Şişirilen balon sayesinde omurun yüksekliği bir miktar geri kazanılır ve kamburluk düzeltilmeye çalışılır. |
| Çimento basıncı ve yayılımı | Çimento yüksek basınçla uygulanır; bu da bazı durumlarda çimentonun omur dışına sızma riskini artırabilir. | Çimento balonla oluşturulmuş boşluğa düşük basınçla verilir; bu da sızıntı riskini önemli ölçüde azaltır. |
| Kırık tipine uygunluk | Genellikle daha stabil, omur yüksekliği fazla kaybolmamış kırıklarda tercih edilir. | Özellikle çok çökmüş, şekil bozukluğuna yol açmış ağrılı kırıklarda daha avantajlıdır. |
| Duruş kazancı | Bu avantajı sağlamaz. | Omur yüksekliğini düzeltmeye yönelik olduğu için duruş bozukluğu ve kamburluk riskini azaltır. |
Vertebroplasti ve kifoplasti, omurgayı sağlamlaştırmak, ağrıyı azaltmak ve kırığa bağlı işlev kaybını önlemek amacıyla aşağıdaki durumlarda uygulanabilir.
Kemik yoğunluğunun azalmasına bağlı gelişen osteoporotik omur kırıkları özellikle ileri yaşta sık görülür. Çoğu zaman aniden başlayan, hareketle artan şiddetli sırt ve bel ağrısıyla kendini gösterir.
Bu ağrı hastanın ayağa kalkmasını, yürümesini ve günlük işlerini belirgin şekilde kısıtlar ve yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilir. Uzun süre hareketsiz kalmak ise kas kaybı, akciğer komplikasyonları ve pıhtı riskinde artış gibi ikincil sorunlara yol açabilir.
Bu hastalarda ilk basamak genellikle konservatif tedavidir: ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar, osteoporoz tedavisi, korse ve aktivite düzenlemesiyle ağrı kontrol altına alınmaya çalışılır.
Ancak özellikle şiddetli ve kalıcı ağrısı olan, günlük yaşamı belirgin şekilde etkilenen hastalarda bu tedavilere rağmen yeterli iyileşme sağlanamayabilir. Bu hastalarda vertebroplasti veya kifoplasti etkili tedavi seçenekleridir.
Bu yöntemlerde kırık omur gövdesine kemik çimentosu enjekte edilerek omur sağlamlaştırılır ve kırık parçaların arasındaki küçük hareketler (mikromobilite) ortadan kalkar. Sonuç olarak ağrı genellikle hızla ve belirgin şekilde azalır ve hasta erken dönemde ayağa kalkabilir.
Özellikle akut veya subakut dönemde uygulanan kifoplasti, omur yüksekliğinin kısmen düzeltilmesine ve gelişmiş kamburluğun azaltılmasına katkı sağlayarak hem işlev hem de duruş açısından avantaj sunabilir.
Omurgaya metastaz yapan kötü huylu tümörler, omur gövdesinde kemik yıkımına neden olarak kemiğin taşıma gücünü belirgin şekilde azaltır. Bu zayıflama sonucunda omur gövdesi küçük bir travmada, hatta günlük yükler altında bile çökme kırıklarına yatkın hale gelir. Bu kırıklar sıklıkla şiddetli ve sürekli ağrı, omurga instabilitesi ve hareket kısıtlılığıyla seyreder.
Spinal metastazı olan hastalarda uygulanan radyoterapi tümör kontrolünde etkili olmakla birlikte omur gövdesinde yapısal zayıflamaya yol açabilir. Bu durum tedavi sonrası dönemde gecikmiş çökme kırıkları gelişme riskini artırır ve yeni başlayan ya da artan ağrıya neden olabilir.
Bu hasta grubunda vertebroplasti hem tedavi edici hem de koruyucu bir yaklaşımdır. İşlemle omur gövdesi sağlamlaştırılarak:
Uygun hasta seçildiğinde vertebroplasti, radyoterapi ve diğer onkolojik tedavilerle birlikte uygulanarak anlamlı klinik fayda sağlar.
Boyun omurgası tümörlerinde anterolateral yolla uyguladığımız perkütan servikal vertebroplastinin sonuçlarını Acta Orthopaedica et Traumatologica Turcica dergisinde yayımladık (Ramazanoğlu AF, Sarıkaya C ve ark., 2022; PubMed).
Omur gövdesinde yerleşen hemanjiyomlar ve kemiği eriten (litik) lezyonlar, normal kemik dokusunun yerini daha zayıf bir dokuyla değiştirerek omurun dayanıklılığını belirgin şekilde azaltır.
Özellikle agresif hemanjiyomlar ile metastatik ya da primer litik lezyonlar, omur gövdesinin yapısal bütünlüğünü bozarak çökme kırıkları açısından yüksek risk oluşturur.
Bu lezyonlar çoğu zaman tesadüfen saptanır. Belirti veren hastalarda sırt veya bel ağrısı, hareketle artan ağrı ve nadiren nörolojik bulgular görülebilir. Ağrı genellikle omur içindeki küçük hareketlere ve kemik zayıflığına bağlıdır ve konservatif tedaviye direnç gösterebilir.
Bu hasta grubunda da vertebroplasti hem tedavi edici hem de koruyucu bir girişimdir. Lezyon içeren omur gövdesine kemik çimentosu enjeksiyonuyla:
İşlemden önce hastanın 6 saat aç kalması gerekir. Ameliyathaneye alınan hasta monitörize edilir ve hayati bulguları düzenli olarak izlenir. İşlem genellikle hafif sedasyon ve lokal anestezi altında yapılır.
Skopi (anlık röntgen görüntüleme) eşliğinde kırık ya da hastalıklı omur seviyesi doğrulandıktan sonra yaklaşık 3 mm'lik küçük bir kesiden kanül yardımıyla ilgili omura girilir. Kanser şüphesi olan hastalarda bu aşamada biyopsi alınabilir. Bu noktadan sonra işlem uygulanan tekniğe göre değişir:
Kifoplastide omurun içine bir balon yerleştirilip dikkatle şişirilir ve çökme kırığının olduğu alanda boşluk ve yükseklik kazanılır. Vertebroplastide ise balon kullanılmadan PMMA (kemik çimentosu) doğrudan ilgili bölgeye enjekte edilir. Son aşamada PMMA dikkatle yerleştirilerek işlem tamamlanır.
Hastalar işlemden sonra genellikle desteksiz ayağa kaldırılır ve kontrol görüntülemesi yapılır. Çoğu hasta işlemden 2-3 saat sonra taburcu edilebilecek kadar hızlı toparlanır. Ek hastalığı olan, ağrı kontrolü daha uzun süren veya yakın izlem gereken hastalar 24 saat sonra taburcu olabilir.
Kifoplasti ve vertebroplasti, omurga kırıklarında ağrıyı hızla azaltan güvenli yöntemlerdir; ancak her ameliyatta olduğu gibi bazı riskleri vardır. İşlem sırasında uygulanan kemik çimentosu bazen diske kaçabilir, nadiren sinir köklerine bası yapacak şekilde sızabilir ya da damar içine ilerleyerek komplikasyona yol açabilir.
Ayrıca enfeksiyon, kanama, çimento reaksiyonuna bağlı ağrı ve çok düşük oranda akciğer embolisi gibi riskler de vardır. Doğru hasta seçimi ve görüntüleme eşliğinde dikkatli uygulamayla bu komplikasyonların görülme olasılığı oldukça düşüktür.
Kifoplasti ve vertebroplasti genellikle 20-30 dakika süren kısa işlemlerdir. İşlem sırasında kolonoskopi veya gastroskopideki gibi hafif sedasyon verilir; hasta rahat ve ağrısız bir süreç geçirir.
İşlemden sonra bazı hastalarda giriş yerine bağlı hafif bel ağrısı olabilir; bu ağrı çoğu hastada 24-48 saat içinde kendiliğinden geçer. Hastalar çoğu zaman aynı gün ayağa kalkar, kontrol görüntülemesinden sonra 2-3 saat içinde taburcu edilir ve kısa sürede günlük yaşamlarına döner.
Korse kullanmaya gerek yoktur ve ek bir fizik tedavi programı genellikle önerilmez. Dikişler çoğu zaman eriyen dikiş olduğu için alınmasına gerek kalmaz. Hastalar 24 saat sonra duş alabilir. İlk 3 gün günlük pansuman yapılması önerilir. Bu süreçte işlem yerindeki geçici bel ağrısı için basit ağrı kesiciler yeterlidir.
İşlem sedoanaljezi altında yapılır ve ortalama 30 dakika sürer. Hastalar genellikle aynı gün taburcu edilir ve desteksiz yürüyebilir.
Hayır. Vertebroplasti ve kifoplasti, lokal anestezi ve sedasyonla yapılan düşük riskli işlemlerdir.
Osteoporotik kompresyon kırıklarında %90-100 oranında ağrı kontrolü sağlanabilmektedir. Ağrı kesici etkisi işlemden hemen sonra başlar ve 24-48 saat içinde kalıcı hale gelir.
Her ameliyatta olduğu gibi nadir de olsa bazı komplikasyonlar görülebilir:
Vertebroplasti ve kifoplasti aşağıdaki durumlarda yapılmaz:
PMMA sertleşirken açığa çıkan ısı, sinir uçlarında termal hasar oluşturarak ağrıyı azaltır. Metilmetakrilat hücrelere toksik bir maddedir ve tümörlü hastalarda yerel etki göstererek ağrıyı kontrol altına alır. Vertebroplasti metastatik omurga ve multipl miyelom hastalarında ağrı kontrolünde etkili bir yöntemdir. Kırık bölgesinin sabitlenmesi küçük kırıkları (mikrokırıklar) sabitleyerek yeni kırık oluşumunu engeller ve küçük hareketleri önleyerek ağrıyı azaltır.
Ameliyat kararınızı netleştirmek için omurga kırığı ameliyatı hakkında bilinmesi gerekenler yazısını da okumanızı öneririm. Muayene ve randevu için adres ve randevu bilgilerine iletişim sayfamızdan ulaşabilir, MR raporlarınızı WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
Omurga kırığı belirtileri arasında ani ve şiddetli sırt veya bel ağrısı, hareketle artan ağrı, kamburluk ve ileri durumlarda bacaklarda uyuşma ya da güçsüzlük gibi nörolojik şikayetler yer alabilir.
Omurga kırığı ameliyatı, omurga stabilitesini sağlamak ve sinir dokularını korumak amacıyla kırık omurların vida ve rod sistemleriyle sabitlendiği cerrahi bir işlemdir.
Omurga kırığı, kırığın tipine ve uygulanan tedaviye bağlı olarak genellikle 4 ile 6 hafta içinde kaynarken, tam fonksiyonel iyileşme ve güçlenme süreci birkaç ay sürebilir.
Bazı omurga kırıkları, kırığın tipi ve hastanın genel durumu uygunsa, korse ve istirahat gibi ameliyatsız yöntemlerle iyileşebilir.
Vertebroplasti ve kifoplasti, çökme kırığı gibi durumlarda omurgadaki hasarlı omurun içine özel çimento enjekte edilerek yapılan minimal invaziv işlemlerken; açık ameliyat, omurga kırığının daha ciddi olduğu durumlarda omurganın yeniden stabilize edilmesini sağlayan daha büyük cerrahi müdahalelerdir.
L2 vertebra kırığı, bel omurgasının ikinci lomber omurunda meydana gelen travmaya bağlı bir kırık olup, hastada sırt-bel ağrısı ve hareket kısıtlılığına neden olabilir.
Ameliyatsız bel ağrısı tedavisinde uygulanan sinir blokajı, radyofrekans ve enjeksiyon gibi yöntemler hastaların ağrı kontrolünü sağlayarak yaşam kalitesini artırır.
Vidasız kanal daralması ameliyatı, omurga kanalındaki sinir basısını minimal invaziv yöntemlerle platin kullanmadan gideren modern bir cerrahi tedavidir.
Boyun fıtığı ameliyatı, omurilik ve sinir köklerine baskı yapan fıtık dokusunun çıkarılmasıyla ağrı, uyuşma ve güçsüzlüğü azaltmayı hedefleyen bir cerrahidir.
Kapalı bel fıtığı ameliyatı, sadece 1 cm’lik küçük bir kesiyle yapılan minimal invaziv yöntem olup, sinir baskısını ortadan kaldırarak hastaların hızlı iyileşmesini sağlar.
Beyin ameliyatı, mikrocerrahi teknikleri kullanılarak sağlıklı dokulara minimal zarar verilmesi hedeflenen ve beyin tümörü ile beyin kanaması gibi rahatsızlıkların tedavisinde uygulanan bir cerrahidir.
Platin ameliyatı riskleri arasında enfeksiyon, platin gevşemesi, sinir yaralanması ve nadiren yeniden cerrahi gereksinimi olabilir.
Karpal tünel sendromu, el bileğinde sinir sıkışması sonucu ortaya çıkan uyuşma, ağrı ve güçsüzlük ile karakterize yaygın bir hastalıktır.
Ulnar sinir ameliyatı, dirsekteki sinir basısını ortadan kaldırarak el ve parmaklarda normal his ve fonksiyonun geri kazanılmasını sağlar.
Peroneal sinir sıkışması ameliyatı, bacakta sinir üzerindeki baskıyı ortadan kaldırarak düşük ayak ve yürüme bozukluğu şikâyetlerini azaltmayı amaçlayan etkili bir cerrahi yöntemdir